Web sitesi yaptırmadan önce sormanız gereken 9 soru
Teklifleri karşılaştırırken fiyata bakmak yetmez. Bu dokuz soruyu sorduğunuzda teklifler arasındaki farkın nereden geldiğini görürsünüz.
Elinizde üç teklif var: 8.000 lira, 25.000 lira ve 60.000 lira. Üçünde de "profesyonel web sitesi" yazıyor. Bu fark nereden geliyor?
Aşağıdaki dokuz soruyu sorduğunuzda anlaşılıyor. Cevapları yazılı isteyin.
1. Site dosyaları kime ait olacak?
Doğru cevap "size". Kod, alan adı ve içerik sizin adınıza kayıtlı olmalı. "Bizim altyapımızda çalışır" diyen bir teklifte, ayrılmak istediğiniz gün elinizde hiçbir şey kalmaz.
2. Aylık ödeme var mı, neyin karşılığı?
Sunucu ve alan adı için yıllık ödeme yapmak normal, ama bu para doğrudan sağlayıcıya gider. Geliştiriciye her ay "kullanım bedeli" ödüyorsanız siteyi kiralıyorsunuz demektir. İkisi de olabilir, yeter ki hangisini yaptığınızı bilin.
3. Hazır tema mı, özel tasarım mı?
Hazır tema kötü bir şey sayılmaz, ucuzdur ve çabuk kurulur. Ama 40 dolarlık bir temaya 25.000 lira ödüyorsanız bunu bilerek yapın. "Hangi temayı kullanacaksınız, adı ne?" diye sorun.
4. İçerikleri kim yazacak?
Tekliflerin çoğunda metin yazımı dahil değil. Metinleri siz vermezseniz site aylarca "Lorem ipsum" ile bekler. Bunu baştan netleştirin.
5. Kaç revizyon hakkım var?
Sınırsız revizyon vaadi gerçekçi değil, öyle bir işin sonu gelmez. İki ya da üç tur makul. Revizyonun hangi aşamada yapıldığı da önemli. Tasarım onaylandıktan sonra yapılan değişiklik pahalıya gelir.
6. Teslim süresi ne, gecikirse ne olur?
Kesin bir tarih isteyin. Bir gecikme olursa kimden kaynaklandığının nasıl belirleneceğini de konuşun. Gecikmelerin çoğu, müşteriden içeriklerin zamanında gelmemesinden kaynaklanıyor.
7. Siteyi kendim güncelleyebilecek miyim?
Yönetim paneli var mı? Yazı eklemek, fiyat değiştirmek ya da görsel yüklemek için her seferinde geliştiriciye mi yazacaksınız? Teslimde panelin nasıl kullanılacağını gösterecekler mi?
8. Teslimden sonra ne kadar destek var?
"1 ay ücretsiz destek" yaygın ve makul bir teklif. Ama neyin destek sayıldığını sorun. Çıkan hataların düzeltilmesi ile yeni özellik eklenmesi farklı şeyler.
9. SEO için ne yapılacak?
Somut bir liste isteyin: site haritası, başlık yapısı, meta açıklamaları, hız çalışması, Search Console kurulumu. "SEO uyumlu yapıyoruz" cümlesi tek başına bir şey anlatmıyor.
Size ilk sıra garantisi veren biriyle çalışmayın. Bunu kimse garanti edemez. Garanti veren ya işi bilmiyordur ya da size doğruyu söylemiyordur.
Son bir not
En ucuz teklif genelde en pahalıya patlıyor, çünkü altı ay sonra siteyi sıfırdan yaptırmanız gerekiyor. En pahalı teklif de her zaman en iyisi olmuyor.
Bu dokuz sorunun cevabını yazılı aldığınızda hangi teklifin gerçekte ne sattığını görürsünüz. Ondan sonra karar vermek kolay.